การเสนอชื่อครูบาศรีวิชัยในโครงการเสนอชื่อบุคคลสําคัญ
หรือเหตุการณ์สําคัญทางประวัติศาสตร์ขององค์การยูเนสโก
(The celebration of anniversaries in association with UNESCO)
การเสนอชื่อบุคคลสําคัญหรือเหตุการณ์สําคัญทางประวัติศาสตร์ขององค์การยูเนสโก (The celebration of
anniversaries in association with UNESCO) เป็นโครงการสําคัญโครงการหนึ่งขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์
และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือองค์การยูเนสโก (UNESCO) ที่กําหนดรางวัลยูเนสโก (UNESCO Prize) ขึ้นเพื่อ
ยกย่องบุคคลสําคัญหรือเหตุการณ์สําคัญทางประวัติศาสตร์ซึ่งเป็นรางวัลที่ได้การยอมรับไปทั่วโลก เพราะมีกฎกติกา
และกระบวนการพิจารณาตัดสินรางวัลที่ชัดเจน และเป็นรางวัลที่มีอิทธิพลส่งผลกระทบต่อเนื่องทั้งต่อตัวบุคคลหรือ
องค์กรที่ได้รับรางวัลและประเทศ รางวัลยูเนสโก มีหลายรางวัล แบ่งเป็นกลุ่มสาขารางวัลใหญ่ ๆ 5 สาขา คือ 1)
การศึกษา (education) 2) วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (natural science) 3) สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ (social and
human sciences) 4) วัฒนธรรม (culture ) และ 5) การสื่อสารและข้อมูลข่าวสาร (communication and
information) วัตถุประสงค์ของการกําหนดรางวัลยูเนสโกนี้เพื่อเป็นการร่วมสร้างสรรค์สันติภาพและความมั่นคงของโลก
โดยการส่งเสริมความร่วมมือทางภูมิปัญญาระหว่างประเทศต่าง ๆ โดยอาศัยการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม
และการสื่อสาร โดยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 ถึง พ.ศ. 2566 ยูเนสโกได้ประกาศยกย่องและร่วมฉลองบุคคลสําคัญ/เหตุการณ์
สําคัญของประวัติศาสตร์ของประเทศไทยทั้งหมด จํานวน 32 รายการ และล่าสุดองค์การยูเนสโกได้ประกาศยกย่องและ
บรรจุรายการของไทย จํานวน 2 รายการ ไว้ในโครงการเฉลิมฉลองวาระสําคัญ (Anniversaries Celebration)
ประจําปี ค.ศ. 2026–2027 (พ.ศ. 2569–2570) ประกอบด้วย งานฉลองครบ 100 ปี วันพระบรมราชสมภพ
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และวาระครบ 100 ปี พระราช
กรณียกิจด้านการศึกษา การพัฒนาสังคม และความเสมอภาคทางเพศ ของสมเด็จพระนางเจ้ารําไพพรรณี พระบรมราชินี
โดยการเสนอชื่อบุคคลสําคัญหรือเหตุการณ์สําคัญทางประวัติศาสตร์ขององค์การยูเนสโก เป็นโครงการที่
องค์การยูเนสโกเชิญชวนให้ประเทศสมาชิกเสนอชื่อบุคคลสําคัญ หรือผู้มีผลงานดีเด่นและเหตุการณ์สําคัญทาง
ประวัติศาสตร์ที่ช่วยเพิ่มคุณค่าทางวัฒนธรรม ช่วยส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างประเทศ ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น
ของประชาชน และ/หรือทําให้เกิดสันติภาพของประเทศหรือของโลกเพื่อให้องค์การยูเนสโกประกาศยกย่องและร่วม
เฉลิมฉลองวาระสําคัญของยูเนสโก (UNESCO’s association with the celebration of anniversaries) เป็นประจํา
ทุก 2 ปี โดยยูเนสโกจะนําเสนอที่ประชุมคณะกรรมการบริหารและที่ประชุมสมัยสามัญของยูเนสโกเพื่อพิจารณา
คัดเลือกให้เป็นไปตามเกณฑ์ที่สอดคล้องกับกรอบทํางานทั้งห้าด้านของยูเนสโก
สืบเนื่องจากการศึกษาและสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับครูบาศรีวิชัยทั้งจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและการลงพื้นที่ศึกษา
ในประเทศอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ําโขง พบว่าครูบาศรีวิชัยเป็นพระภิกษุที่มีชื่อเสียงมากที่สุดองค์หนึ่งของล้านนา และเป็น
บุคคลสําคัญทางประวัติศาสตร์ของภาคเหนือและประเทศไทย ครูบาศรีวิชัยมีคุณลักษณะและคุณสมบัติที่สอดคล้องกับ
เกณฑ์การพิจารณาคัดเลือกของยูเนสโก คือ
สาขาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
ผู้นำในการสร้างและบูรณะวัดวาอารามจำนวนมาก เป็นแบบอย่างของการดำรงตนด้วยคุณธรรม ความเสียสละ และการยึดมั่นในธรรมะ
ที่สอดคล้องกับกับแนวทางเป้าหมายการพัฒนา
อย่างยั่งยืน (SDGs) โปรแกรมหลักที่ 3 (Major Programme III – Social and Human Sciences) การแก้ไขปัญหาทางสังคมและ
จริยธรรมที่เกิดขึ้นใหม่
สาขาวัฒนธรรม
ดำรงรักษา เสริมสร้างจารีตประเพณี และวัฒนธรรมล้านนา ที่สืบทอดเจตนาของท่านให้คงอยู่ ความศรัทธาที่สั่งสมมายังคงมีอิทธิพลต่อผู้คนในปัจจุบัน
ที่สอดคล้องกับกับแนวทางเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) โปรแกรมหลักที่ 4 (Major Programme IV – Culture) การส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรม การสนทนาข้ามวัฒนธรรม และวัฒนธรรมแห่งสันติภาพ
ครูบาศรีวิชัยมีบทบาทและผลงานสําคัญเชิงประจักษ์แก่สังคม ที่เป็นไปตามภารกิจของยูเนสโกใน สาขา
สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ (Social and Human Sciences) ท่านเป็นพระภิกษุที่ประกอบด้วยคุณธรรมจริยธรรม
คือมีคุณงามความดี และมีวิถีปฏิบัติที่งดงาม มีคุณค่า และเป็นประโยชน์ต่อสังคมส่วนรวม ครูบาศรีวิชัยจึงเป็นต้นแบบ
คุณลักษณะเชิงจริยธรรมและคุณธรรมที่สอดคล้องกับคุณลักษณะความเป็นพลเมืองโลก (global citizenship) ตาม
กรอบของยูเนสโก คือพลเมืองโลกควรมีลักษณะด้านคุณธรรมจริยธรรมที่ให้ความสําคัญต่อการเอื้ออาทรต่อผู้อื่นทั้งการ
ช่วยเหลือและการเห็นอกเห็นใจผู้อื่น มีความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคมที่เน้นการมีส่วนร่วมและลงมือช่วยเหลือผู้อื่น
การยอมรับในคุณค่าความเป็นมนุษย์ที่มีความแตกต่างและหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนาและวัฒนธรรม การ
แก้ปัญหาต่าง ๆ โดยสันติ เป็นผู้มีความเป็นธรรมให้ความเสมอภาค มีจิตใจมุ่งมั่นแน่วแน่ มีความซื่อสัตย์และภาคภูมิใจ
ในความเป็นมนุษย์ จากประเด็นดังกล่าวครูบาศรีวิชัยจึงคุณลักษณะเชิงจริยธรรมและคุณธรรมในฐานะเป็นต้นแบบ
พลเมืองโลกทั้งในระดับบุคคลจากคุณลักษณะเชิงคุณธรรมที่เป็นผู้มีอุปนิสัยที่ดีงาม และในระดับสังคมจากคุณลักษณะ
เชิงจริยธรรมที่เป็นผู้ประพฤติปฏิบัติดีและสร้างประโยชน์แก่ชุมชนและสังคมล้านนา คุณลักษณะของครูบาศรีวิชัยยัง
เป็นไปตามข้อเสนอขององค์กรยูเนสโกในสาขา การศึกษา (education) โดยเฉพาะประเด็นที่ว่าด้วยเรื่องพลเมืองโลก
ศึกษา (global citizenship education) ที่มุ่งส่งเสริมและพัฒนาเด็กให้มีเจตคติ คุณลักษณะ พฤติกรรมพึงประสงค์
และรวมถึงการให้คุณค่าแก่ค่านิยมเชิงจริยธรรมเพื่อการพัฒนาประชาคมโลกในฐานะพลเมืองโลก และมิติของโลกที่
เชื่อมโยงกัน 8 ประการ (8 global dimensions) ที่เป็นต้นแบบในพัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีความเป็นพลเมืองโลก ใน
มิติที่ 1 ความเป็นพลเมืองโลก (global citizenship) ที่มีคุณลักษณะเป็นผู้มีความรู้ความสามารถ มีทักษะในการใช้ชีวิต
ร่วมกับผู้อื่นในสังคม มีเจตคติ คุณธรรมจริยธรรม และมีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชนและสังคม
ที่อยู่อาศัย
การศึกษาประวัติครูบาศรีวิชัยตั้งแต่วัยเยาว์ไปจนถึงบั้นปลายชีวิตพบว่า ท่านมีบทบาทสําคัญที่สอดคล้องกับ
เกณฑ์ของยูเนสโกในสาขาวัฒนธรรม (culture) โดยครูบาศรีวิชัยเป็นพระภิกษุที่มีความเหมาะสมในการเป็นต้นแบบ
คุณลักษณะที่ดีงาม เพราะมีความโดดเด่นในฐานะเป็นต้นแบบ (role model) ของผู้มีคุณค่าเชิงจริยธรรม (virtues)
ผ่านบทบาททางวัฒนธรรมที่ท่านได้สร้างผลงานเชิงประจักษ์อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตแก่สังคมล้านนา โดยบทบาททาง
วัฒนธรรมของครูบาศรีวิชัยที่ท่านได้แสดงออกผ่านจริยวัตรหรือวิถีการปฏิบัติตลอดชีวิตสามารถใช้เป็นแบบอย่าง
(pattern) เพื่อใช้เสริมสร้างคุณลักษณะที่ดีและพึงประสงค์ในสังคมไทย ครูบาศรีวิชัยจึงเป็นพระเถระที่สําคัญที่สุดรูป
หนึ่งของประวัติศาสตร์ล้านนาที่มีบทบาททางสังคมวัฒนธรรม มีบทบาทเป็นผู้นํา (leadership) เป็นผู้อุปถัมภ์ค้ําชู
พระพุทธศาสนาผ่านการบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถานมากมายหลายแห่งในภาคเหนือ ซึ่งเป็นบทบาทเหล่านี้ของครูบาศรี
ชัยเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางจนปัจจุบัน
จากคุณลักษณะด้านคุณค่าเชิงจริยธรรมและความสําคัญของครูบาศรีวิชัยต่อประวัติศาสตร์ล้านนาและประเทศ
ไทยดังกล่าวจึงเห็นควรดําเนินการจัดทําเอกสารเพื่อเสนอครูบาศรีวิชัยต่อองค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และ
วัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) เป็นบุคคลมีผลงานดีเด่นและเหตุการณ์สําคัญทางประวัติศาสตร์ที่สนับสนุน
ภารกิจของยูเนสโกด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ การศึกษา และคุณค่าทางวัฒนธรรม จะช่วยส่งเสริมความเข้าใจ
อันดีระหว่างประเทศ ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นของประชาชน และทําให้เกิดสันติภาพของประเทศหรือของโลก เพื่อให้
องค์การยูเนสโกประกาศยกย่องและร่วมเฉลิมฉลองวาระสําคัญขององค์การยูเนสโก ในวาระครบรอบ 150 ปี ชาตกาล
ครูบาศรีวิชัย ในปีพุทธศักราช 2571
ขอหื้อข้าได้ตรัสผญาสัพพัญญูโพธิญาณ”
(ขอให้ข้าพเจ้าตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่ง)
ครูบาศรีวิชัยจึงมีจุดมุ่งหมายต้องการเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า
ผ่านวิถีการปฏิบัติที่ทรงคุณค่า ที่เรียกว่า “วิถีครูบาศรีวิชัย”
ซึ่งได้แผ่ขยายไปทั่วประเทศไทยและหลายประเทศในอนุภาคลุ่มแม่น้ำโขง
ครูบาศรีวิชัย (พ.ศ.2421–2482) เป็นพระสงฆ์ที่ชาวไทยยกย่องว่าเป็น “ตนบุญแห่งล้านนา” (The Lan Na
charismatic saintly monk of Buddhism) เกิดในครอบครัวชาวนา จังหวัดลําพูน ประเทศไทย ท่านบรรพชาเป็นสามเณรใน
ปี พ.ศ. 2439 ต่อมาอุปสมบทเป็นพระภิกษุในปี พ.ศ. 2442 และมุ่งมั่นปฏิบัติตามหลักธรรมและแนวทางของพุทธศาสนา ท่าน
ได้ตั้งความปรารถนาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่ง
ตนบุญแห่งล้านนา
” วิถีครูบาศรีวิชัย “
วิถีธรรม วิถีล้านนา วิถีพัฒนา
บทบาทสําคัญของครูบาศรีวิชัย
เส้นทางแห่งศรัทธาและความเสียสละ ของตนบุญแห่งล้านนา
จากชีวิตที่เรียบง่าย สู่การเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณของชาวเหนือ
“ครูบาศรีวิชัย” ได้ยืนหยัดในหลักธรรม พัฒนาท้องถิ่น และจารึกคุณูปการไว้ในหัวใจของผู้คนด้วยแรงศรัทธาอันไม่สิ้นสุด
วิถีครูบาศรีวิชัยที่ส่งกระทบในระดับภูมิภาค
จากการสํารวจข้อมูลพบว่ามีการศึกษาเกี่ยวกับความสําคัญข้ามพรมแดนของครูบาศรีวิชัยในระดับนานาชาติอย่าง
ต่อเนื่องตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันของนักวิชาการนานาชาติ เช่น Paul Cohen, Katherine A. Bowie, Charles Keyes,
Shigeru Watanabe, Eiji Murashima, Yoko Hayami, Rao Ruiying etc. พบว่าแนวคิดและบทบาทของครูบาศรีวิชัยทั้งใน
ฐานะตนบุญ และนักพัฒนาได้รับการยอมรับและการสนับสนุนอย่างกว้างขวางทั้งในชุมชนหลากหลายชาติพันธุ์ ชุมชนเมือง
และพื้นที่ห่างไกล หลังจากที่ครูบาศรีวิชัยมรณภาพ ลูกศิษย์และสหายธรรม (spiritual friendship) ที่เป็นพระสงฆ์หลายรูปได้
นําแนวทางของท่านเป็นต้นแบบในการเผยแผ่และปฏิบัติธรรมตามแนวทางพระพุทธศาสนา รวมถึงยังได้นําไปพัฒนาและต่อ
ยอดเพื่อสร้างสรรค์ประโยชน์แก่ชุมชนและสังคมในลักษณะของการเชื่อมต่อเป็นเครือข่ายทางวัฒนธรรมเป็นวงกว้างใน
ต่างประเทศ ได้แก่ วัดป่าผาโอ วัดแสนสุขาราม และวัดภูควาย ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว วัดหัวข่วง วัด
พระธาตุจอมเต้า วัดพระธาตุจอมยอง วัดพระธาตุจอมแจ้ง วัดบ้านยื่น วัดยางมน วัดกาดฟ้า วัดราชฐานหัวข่วง วัดพระธาตุ
หลวงจอมคํา และวัดศรีบุญเรือง ประเทศสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา วัดป่าเชต์มหาราชฐาน วัดมหาราชฐานสุทธาวาส วัด
ราชฐานหลวงช้างคบจอมชัย วัดพระธาตุหลวงเชียงเงิน และวัดพระแก้ว ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน
วิถีธรรมะ
ธรรมะคือรากฐานแห่งชีวิตในแนวทางของครูบา
วิถีธรรมะครูบาศรีวิชัยยึดมั่นในพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด ใช้หลักธรรมเป็นเข็มทิศนำชีวิต และถ่ายทอดสัจธรรมอย่างเรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง เพื่อให้ผู้คนเข้าถึงความสงบสุขภายในอย่างแท้จริง
วิถีวัฒนธรรม
สืบสานงานช่างคู่แผ่นดินล้านนา ผ่านศรัทธาและจิตวิญญาณ
ครูบาศรีวิชัยมีบทบาทสำคัญในการบูรณะวัดวาอาราม และสถาปัตยกรรมล้านนา ผ่านแนวคิด “ศิลป์เพื่อธรรม” ที่สะท้อนอัตลักษณ์วัฒนธรรมและจิตวิญญาณแห่งพุทธศิลป์อย่างงดงาม
วิถีพัฒนา
ครูบาผู้ปลุกแผ่นดินให้ตื่น ด้วยศรัทธาและการลงมือทำ
ด้วยวิถีแห่งผู้นำทางจิตวิญญาณ
ครูบาศรีวิชัยริเริ่มสร้างถนน สะพาน และวัดวาอาราม เพื่อเชื่อมโยงผู้คน เข้าถึงธรรมะ และพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนอย่างยั่งยืน
” ผู้นำทางจิตวิญญาณผู้เปลี่ยนแปลงสังคม
และสืบสานวัฒนธรรมล้านนา สู่มรดกแห่งมนุษยชาติ “
ครูบาศรีวิชัยเป็นบุคคลต้นแบบที่สะท้อนคุณค่าทางจิตวิญญาณ การพัฒนาสังคมฐานราก
และการธำรงวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
สมควรได้รับการยกย่องในระดับนานาชาติในฐานะมรดกทางจริยธรรมและวัฒนธรรมของมวลมนุษยชาติ
ข่าวประชาสัมพันธ์
เมื่อเช้าวันที่ 14 พฤศจิกายน 2568 พระเดชพระคุณ พระเทพรัตนนายก ได้เมตตาเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ในพิธี เจริญพระพุทธมนต์บทบารมี 30 ทัศ และ รับบิณฑบาต ในงาน “แสงแห่งศรัทธาครูบาศรีวิชัย” ซึ่งจัดโดย...
ก้าวสำคัญสู่การยกย่อง “ครูบาศรีวิชัย” เป็นบุคคลสำคัญของโลก คณะอนุกรรมการฝ่ายวิชาการจัดเสวนากับ Prof. Dr. Katherine A. Bowie นักมานุษยวิทยาผู้ศึกษาครูบาศรีวิชัยในระดับนานาชาติ เมื่อวันที่ 3 กันยายน...
๒๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘ วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน ขอขอบคุณทุกภาคส่วน ที่ร่วมเป็นส่วนหนึ่งใน พิธีเปิดศูนย์ครูบาศรีวิชัยศึกษา อีกก้าวแห่งการสืบสานคุณค่าทางศาสนาและปณิธานของนักบุญแห่งล้านนา จุดเริ่มต้นของแหล่งเรียนรู้...
ครูบาเจ้าศรีวิชัยเป็นพระภิกษุผู้มีบทบาทสำคัญด้านการส่งเสริมพระพุทธศาสนาและการพัฒนาสังคมในดินแดนล้านนา กำเนิดในบ้านปาง หมู่บ้านเล็กๆ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ตรงกับวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2421...
ลำพูน, 7 มิถุนายน 2568 – มูลนิธิสถาบันครูบาเจ้าศรีวิชัยเชียงใหม่-ลำพูน จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวและฉายรอบปฐมทัศน์ซีรีส์ละคร “พระศรีวิไชย” ณ ห้างแจ่มฟ้ามอลล์พลาซ่า (Major Cineplex) จังหวัดลำพูน...
ตามรอยครูบาศรีวิชัย จากบ้านปางสู่ดอยสุเทพ
ท่านได้สร้างและบูรณะวัดวาอารามมากมาย สืบสานศรัทธาแห่งล้านนา
เครือข่ายครูบารศรีวิชัยกับวัดในต่างประเทศ
จากแรงศรัทธาสู่การขับเคลื่อนระดับโลก
ด้วยพลังแห่งธรรมะ วัฒนธรรม และการมีส่วนร่วม
เพื่อยกระดับคุณูปการของครูบาศรีวิชัยให้เป็นที่ประจักษ์ต่อสากลโลก ได้มีการดำเนินงานอย่างเป็นระบบในหลายมิติ
ทั้งการจัดกิจกรรมที่ส่งผลในวงกว้าง การบันทึกภาพประวัติศาสตร์ผ่านกิจกรรมสำคัญ การกำหนดแผนยุทธศาสตร์อย่างยั่งยืน
การสื่อสารอัตลักษณ์ของครูบาให้เข้าถึงคนรุ่นใหม่ และการทำงานร่วมกับคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในทุกระดับ
โครงการท่องเที่ยวตามรอยครูบาศรีวิชัย
ร่วมออกเดินทางสู่ดินแดนแห่งศรัทธา
ตามรอยครูบาศรีวิชัย ตนบุญแห่งล้านนา ผู้สร้างคุณูปการมากมายต่อพระพุทธศาสนาในภาคเหนือ
เยี่ยมชมวัดสำคัญ เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น พร้อมสัมผัสวัฒนธรรมอันงดงามตลอดเส้นทาง
